George Soros – Huyền thoại bán khống

Thương vụ nổi tiếng
“Ngày thứ 4 đen” của nước Anh

George Soros sinh ngày 12/8/1930, là ông trùm quỹ đầu cơ người gốc Hungary và là Chủ tịch của quỹ Soros Fund Management. Vụ bán khống đình đám nhất của Soros là “Ngày thứ 4 đen” xảy ra đối với đồng bảng Anh năm 1992. Chính xác thì đó là ngày 16/9/1992, khi Chính phủ Anh buộc phải quyết định rút đồng bảng khỏi Cơ chế tỷ giá hối đoái châu Âu (ERM) do đồng tiền này mất giá quá mạnh. Và, kẻ khiến bảng Anh lao dốc không ai khác chính là George Soros với những đợt tấn công tiền tệ dồn dập.

Năm 1979, EU quyết định áp dụng ERM – cơ chế hướng đến một đồng tiền chung của châu Âu, cụ thể mấy bác thống nhất neo tỷ giá hối đoái vào một mức nhất định – không được phép tăng hay mất giá quá 2.25% so với các đồng tiền quốc gia khác. (Cũng xin được phép mở ngoặc thêm lúc này chưa có Eurozone, tức là chưa có đồng tiền chung Euro)

Thời điểm này, Đức đang là nền kinh tế hùng mạnh đầu tàu châu Âu với mức lãi suất thấp, lại thêm lạm phát thấp nên được các nước tin tưởng lấy đồng Deutsche Mark là bản vị làm mỏ neo cho các đồng tiền khác tham gia ERM. 

Nước Anh lúc đầu không tham gia ERM, nhưng đến năm 1987 lại bắt đầu ầm thầm neo đồng tiền của mình với Deutsche Mark. Cuối cùng đến năm 1990, chính thức xin gia nhập cùng ERM.

Khi Đức thống nhất vào cuối năm 1990, khiến đồng tiền của các quốc gia châu Âu (trong đó có bảng Anh) lên giá so với các đồng tiền bên ngoài như USD hay yên Nhật. Đồng Bảng Anh vốn đã mạnh, giờ lại càng thêm mạnh. Ai cũng biết một điều căn bản rằng đồng tiện quá mạnh sẽ có hại cho nền kinh tế vì nó làm cho sức cạnh tranh xuất khẩu yếu đi, ngược lại nhập khẩu tăng lên, điều này dẫn tới việc nước Anh nhanh chóng rơi vào khủng hoảng kinh tế.

Trước tình hình này, Soros dự đoán chắc chắn Anh sẽ phải phá giá tiền tệ trong tương lai. Cũng có nghĩa là đồng Bảng Anh đang ở mức quá cao, chắc chắn sẽ xuống giá. Cơ hội đến, chẳng có lý do gì mà không thực hiện bán khống cả. Nhưng điều thú vị ở chỗ ông lại không thực hiện một mình mà kêu gọi mọi người cùng làm. Lại phải nói thêm, khi thấy một bậc thầy bán khống đang làm vậy, những cá nhân nhỏ lẻ khác cũng bắt chước theo, dù đôi khi không thực sự hiểu hành động đó. Họ bán khống đơn giản chỉ vì tin Soros, hi vọng kiếm một món hời ngay trước mắt.

Và đồng bảng bắt đầu phá giá, họ lại càng tin tưởng Soros hơn, càng bán khống với khối lượng lớn. Chính đội “kền kền” này chiếm thế thượng phong của cuộc chơi, vì họ liên kết với nhau nắm giữ khối lượng tiền quá lớn, có thể điều khiển giá đồng tiền tùy thích. Càng bán khống, bảng Anh càng rớt giá.

Quá lo sợ mất giá quá 2,25% Chính phủ Anh đã sử dụng dự trữ ngoại hối và tăng lãi suất nhằm đẩy giá lên. Nhưng lực bán của Soros lại quá mạnh.

Và ngày 16/9 – ngày cả thế giới ghi nhận là Thứ Tư Đen, Soros tung ra đòn cuối cùng khi bán ra hơn 10 tỷ bảng vào ngày 16/9 năm đó. NNTW Anh chính thức sập!

Nước Anh ngay sau đó rút khỏi ERM, đồng bảng Anh mất giá 15% so với đồng Mark Đức vài tuần sau đó. BoE lỗ tầm 3 tỷ bảng Anh, trong đó riêng Soros đã bỏ túi chừng hơn 1 tỷ.

Ngày 26/10/1992, tờ Times chuyển lời của Soros: “Chúng tôi đã có kế hoạch bán ra nhiều hơn con số 10 tỷ USD. Tuy nhiên, Norman Lamont (Bộ trưởng Tài chính Anh lúc đó) đã tuyên bố sẽ vay mượn gần 15 tỷ USD để bảo vệ đồng bảng. Chúng tôi đã cảm thấy nực cười vì đó chính xác là lượng mà chúng tôi muốn bán ra”.

Không chỉ đã “phá vỡ” Ngân hàng Anh bằng cách bán khống đồng bảng và thu về khoản lợi nhuận 1 tỷ USD năm 1992, ông còn bị buộc tội là “kền kền” trục lợi từ khủng hoảng tài chính châu Á cuối những năm 1990 (cũng bằng cách bán khống tiền tệ) và gần đây hơn là bán khống yên Nhật vào năm 2013. Nhiều người sẽ cho rằng ông là kẻ dã tâm khi khiến nhiều nền kinh tế chao đảo, nhưng không ai có thể phủ nhận Soros có bộ óc của một thiên tài mới có thể làm như vậy.

#SECNEWS