[THƯƠNG HIỆU QUỐC GIA VÀ “MADE IN HAY MADE BY”]

|𝐒𝐄𝐂 𝐍𝐄𝐖𝐒| – 25/06/2019

Thời gian qua đã xuất hiện những thông tin trong câu chuyện Asanzo nhập linh kiện rồi xé nhãn Trung Quốc, dán tem nhãn Việt Nam vào để bán khiến dư luận bức xúc. Từ đó, câu chuyện “made in Vietnam” và thương hiệu quốc gia lại được đưa ra bàn luận. Trong chủ đề tuần này, hãy cùng CLB Chứng khoán SEC tìm hiểu về khái niệm này nhé.

💡 Mơ hồ khái niệm “Made in Vietnam”?

📌 Có thể hiểu nhãn xuất xứ “Made in Vietnam” là để chỉ ra rằng sản phẩm được sản xuất ở Việt Nam. Tuy nhiên hàng hóa được gắn nhãn đó chưa chắc có nguyên liệu cấu tạo có xuất xứ 100% từ Việt Nam. Một chiếc smartphone Samsung được ghi nhãn “Made in Vietnam”, nhưng rõ ràng nó là sản phẩm của Hàn Quốc. Tức là, một chiếc smartphone được ghi dòng chữ ‘Made in Vietnam’ nhưng nó chỉ mang ý nghĩa là sản phẩm này được sản xuất và lắp ráp tại Việt Nam mà thôi. 

📌 Đối với một sản phẩm có xuất xứ thuần túy (chỉ có một quốc gia tham gia sản xuất) thì việc xác định chỉ dẫn về xuất xứ rất đơn giản. Ví dụ như sản phẩm vải thiều Lục Ngạn, vải Thanh Hà được xuất khẩu ra nước ngoài thì có thể tự hào khẳng định luôn là “Made in Vietnam”. 

📌 Đối với sản phẩm có xuất xứ không thuần túy (nhiều quốc gia cùng tham gia sản xuất), theo quy định của pháp luật Việt Nam là sản phẩm có tỉ lệ phần trăm giá trị nguyên liệu không có xuất xứ từ Việt Nam ≥ 40% tổng giá trị của hàng hóa được sản xuất ra.

💡 Câu chuyện Made in và Made by.

📌 Khi mà ranh giới địa lý ngày càng mờ đi trên bản đồ kinh doanh toàn cầu, thì dấu ấn của thương hiệu, những giá trị được định vị trong tâm trí của mỗi người về một quốc gia lại càng trở nên quan trọng hơn. Ở một góc độ nào đó, thương hiệu quốc gia sẽ không chỉ là “những gì được làm tại Việt Nam”, mà còn là “những gì người Việt đang làm ra cho thế giới rộng lớn này”. Nói một cách khác, “made by Vietnam” (tạo ra bởi người Việt) đang dần thay thế “made in Vietnam” (làm tại Việt Nam) và buộc chúng ta phải có những ứng xử phù hợp theo mô hình đánh giá thương hiệu quốc gia.

📌 Những đôi giày Nike ngày nay phần lớn được dán nhãn “made in Vietnam”, “made in China”… nhưng lại là “made by Nike”, “made by USA”. Bởi người sáng tạo ra nó và chịu trách nhiệm cuối cùng về sản phẩm này chính là người Mỹ. Còn Việt Nam hay Trung Quốc… cũng sẽ có thương hiệu trong quá trình này, nhưng chỉ là “thương hiệu gia công”.

📌 “Made by Vietnam” là một khía cạnh quan trọng trong định vị thương hiệu quốc gia, chính là một xu thế mới trong một bối cảnh mới, khi mà Việt Nam đã thực sự tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu và trở thành một mắt xích không thể thiếu được trong quy trình vận hành của thế giới. Kiến tạo hay tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đó cũng là một sự lựa chọn đầy thách thức và thú vị với mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp… ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Nhưng cho dù là kiến tạo hay tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, thì trong xu thế hiện nay, việc định vị thương hiệu quốc gia, không thể chỉ dựa vào “made in Vietnam”, mà còn phải đặc biệt quan tâm tới “made by Vietnam”.

Nguồn: Tổng hợp